Szczepionka przeciw COVID-19

Czy należy wykonywać test serologiczny oceny poziomu przeciwciał przed lub po szczepieniu przeciw COVID-19?

Nie zaleca się wykonywania testu oceny stężenia swoistych przeciwciał przeciw SARS-CoV-2, gdyż jego wynik nie zmienia dalszego postępowania dotyczącego szczepienia.

Nie ustalono jeszcze korelatu odporności (ochronnego poziomu przeciwciał) w ochronie przed COVID-19.

Tak w przebiegu naturalnego zakażenia SARS-CoV-2 /objawów COVID-19 jak i po szczepieniu przeciw COVID-19 rozwija się humoralna odpowiedź przeciwciał oraz odpowiedź na poziomie komórkowym, która odgrywa główną rolę w ochronie przed COVID-19.

W celu sprawdzenia odpowiedzi immunologicznej przed lub po po szczepieniu przeciw COVID-19 teoretycznie należałoby wykonać oznaczenie ilościowe stężenia swoistych przeciwciał przeciw białku S (podjednostce S1 i S2 lub S1) SARS-CoV-2 w klasie IgG w surowicy (np. met. ELISA). Badań potwierdzających odporność na poziomie komórkowym nie wykonuje się rutynowo.

Nie zaleca się rutynowego badania serologicznego przed ani po szczepieniu, gdyż jego wynik nie zmienia dalszego postępowania:

  • nie ustalono jakie stężenie przeciwciał i których przeciwciał koreluje z ochroną przed zachorowaniem na COVID-19,
  • komercyjnie dostępne są tylko testy ELISA do pomiaru swoistych IgG wiążących białko S, testy do pomiaru neutralizacji SARS-CoV-2 wykonuje się tylko w celach naukowych,
  • w przypadku zrealizowanego schematu szczepienia nie zaleca się podawania kolejnych dawek szczepionki, nawet jeśli stężenie swoistych przeciwciał IgG anty-S jest małe lub wynik badania serologicznego jest ujemny.

Szczepienie nie zwalnia z przestrzegania zaleceń sanitarnych w profilaktyce zakażeń SARS-CoV-2.

W jakim czasie po przechorowaniu COVID-19 można przeprowadzić kolejne szczepienie?

Ze względu na poważne zagrożenie dla zdrowia związane z COVID-19 i fakt, że możliwe jest ponowne zachorowanie na COVID-19 w okresie późniejszym, należy szeroko zalecać szczepienie przeciw COVID-19 u ozdrowieńców.

Przebycie COVID-19 w przeszłości nie stanowi przeciwwskazania do szczepień. Odporność naturalna w przebiegu zakażenia różni się w zależności od osoby. U znacznej grupy ozdrowieńców naturalna odporność jest słaba, a szczepienie może skutecznie zwiększyć i poprawić ochronę przed ponownym zachorowaniem.

Osoby, które przebyły chorobę wywołaną zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 (ozdrowieńcy) są poddawane szczepieniu ochronnemu przeciw COVID-19 w terminie nie wcześniejszym niż 30 dni od daty uzyskania pozytywnego wyniku testu na obecność wirusa SARS-CoV-2.

Wskazanie to dotyczy również pacjentów, którzy po otrzymaniu pierwszej dawki szczepionki mieli dodatni wynik testu na obecność wirusa SARS-CoV-2. W tym przypadku drugą dawkę szczepionki otrzymują w terminie nie wcześniejszym niż 1 miesiąc od dnia uzyskania dodatniego testu na obecność wirusa SARS-CoV-2.

W Polsce zgodnie z Komunikatem Ministra Zdrowia z dnia 08.06.2021 r.: 

  • osoby, które przebyły chorobę wywołaną zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 mogą być zaszczepione przeciwko COVID-19 w terminie nie wcześniejszym niż 30 dni od dnia uzyskania pozytywnego wyniku testu na obecność wirusa SARS-CoV-2,
  • dotyczy to również pacjentów, którzy po otrzymaniu pierwszej dawki zachorowali na COVID-19, co skutkuje również zastosowaniem wskazanego odstępu przed podaniem drugiej dawki szczepionki,
  • zalecenie to stosuje się dla osób, które nie otrzymały dotychczas pierwszej dawki szczepionek,
  • podanie drugiej dawki szczepionki, dla której termin został określony na wcześniejszych zasadach (odstęp nie krótszy niż 3 miesiące), może ulec zmianie w przypadku jego indywidualnego przesunięcia.
Ostatnia aktualizacja: 28 lipca 2022