Szczepionka przeciw różyczce

Podsumowanie - Szczepionka przeciw różyczce

O chorobie

Różyczka jest wirusową choroba zakaźną, która może się przenosić tylko między ludźmi. Infekcja przenosi się drogą kropelkową. Różyczka u dzieci najczęściej przebiega łagodnie lub bezobjawowo. Na cięższy przebieg narażeni są głównie dorośli. Objawy występują zwykle po 14 – 21 dniach od infekcji. Pojawia się zaczerwienienie gardła, kaszel, katar, podwyższona temperatura oraz wysypka utrzymująca się do 3 dni. Obserwuje się silne powiększenie węzłów chłonnych za uszami i na potylicy. Poważnymi powikłaniami różyczki są zapalenie spojówek, bóle mięśniowe oraz małopłytkowość i zapalenie mózgu występujące bardzo rzadko. Różyczka stanowi poważne zagrożenie dla ciężarnych prowadząc do ciężkich uszkodzeń płodu. Ryzyko rozwoju wad wrodzonych zależy od okresu ciąży i jest najwyższe w pierwszym trymestrze ciąży. Typowo dochodzi do poronienia lub urodzenia dziecka z wadami słuchu, wzroku, serca, problemów z rozwojem mowy, upośledzeniem umysłowym, deformacjami i ubytkami kości.

Pamiętaj, że:

Zakażenie wirusem różyczki w pierwszym trymestrze ciąży może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia płodu,
O zaszczepieniu na różyczkę należy pomyśleć przed zajściem w ciążę, nie ma innego sposobu uchronienia płodu przed zakażeniem niż szczepienie,
Typowe objawy różyczki wrodzonej stanowią tzw. „triadę różyczkową Gregga”: wady serca i dużych naczyń, wady narządu wzroku oraz wady słuchu.

Zachorowania były powszechne przed zastosowaniem szczepień. W Polsce dzięki obowiązkowym szczepieniom liczba zachorowań spada, jednak nadal zachorowania występują wśród młodych dorosłych, w szczególności mężczyzn. W krajach w których rozpoczęto szczepienia już w latach 70 ubiegłego wieku, zachorowania są bardzo nieliczne i ryzyko różyczki wrodzonej praktycznie nie istnieje.

O szczepionce

Szczepionkę przeciw różyczce podaje się w postaci skojarzonej, ze szczepionką chroniąca przed odrą i różyczką (MMR). Szczepionka jednoskładnikowa przeciw tej chorobie nie jest dostępna. Maksymalną ochronę zapewnia podanie dwóch dawek szczepionki. Pierwszą dawkę podaje się w 13-15 miesiącu życia, a drugą uzupełniającą – w 6 roku życia.

Po podaniu szczepionki przeciw różyczce mogą wystąpić odczyny miejscowe, tj. ból w miejscu podania, zaczerwienienie lub obrzęk. Ogólne odczyny poszczepienne zależą od wieku szczepionej osoby. U dzieci może pojawić się łagodne powiększenie węzłów chłonnych, podwyższona temperatura i wysypka. U dorosłych mogą dodatkowo wystąpić bóle stawów. Przeciwwskazania do stosowania MMR to przede wszystkim: uczulenie na którykolwiek składnik preparatu, stwierdzona reakcja nadwrażliwości po wcześniejszym szczepieniu, ciąża, gorączka, przyjmowanie leków zmniejszających aktywność układu odpornościowego oraz choroby krwi i nowotwory.

Różyczka (choroba i szczepienia) (pdf)

MATERIAŁY DO POBRANIA

Materiały źródłowe

Dulny G. Szczepionka przeciwko różyczce. w: Wakcynologia red. Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A. alfa-medica press. 2007.
Goodson J L , Chu S Y , Rota P A i wsp. Research priorities for global measles and rubella control and eradication. J Infect Dis. 2011 Jul;204 Suppl 1: S524-32.
Paradowska- Stankiewicz I., Czarkowski M.P., Derrough T., Stefanoff P. Ongoing outbreak of rubella among young male adults in Poland: increased risk of congenital rubella infections. Eurosurveillance, 2013, 23 May.
Sitarska-Gołebiowska J, Czarkowski MP. Różyczka. w: Choroby zakaźne i ich zwalczanie na ziemiach polskich w XX wieku. Red. J. Kostrzewski, W. Magdzik, D. Naruszewicz – Lesiuk Wydawnictwo Lekarskie wydanie I, Warszawa 2001.
Reef SE, Plotkin SA. Rubella vaccines. w: Plotkin’s Vaccines, red. Plotkin S., Orenstein W., Offit P., Edwards M. wyd. 7, 2018, str. 970-1000.
Reef S.E., Strebel P., Dabbagh A., Gacic-Dobo M., Cochi S. Progress toward control of rubella and prevention of congenital rubella syndrome– worldwide, 2009. J Infect Dis. 2011, 204 Suppl 1: S24-7.
O’Connor P., Yankovic D., Zimmerman L. i wsp. Progress toward rubella elimination – World Health Organization European Region, 2005–2019. MMWR Morb. Mortal. Wkly Rep. 2021; 70 (23): 833–839.

pokaż więcej

Autor

Iwona Paradowska-Stankiewicz

Słowniczek

Gruczoł dokrewny Cukrzyca Hydrokortyzon Spojówka Trymestr ciąży Zaćma Jaskra Zakaźność Małopłytkowość Wirus atenuowany MMR Immunoglobulina Nieżyt Przeciwciało Zapalenie mózgu Odczyn poszczepienny Choroba przewlekła Niepożądany odczyn poszczepienny WHO Szczepionka poliwalentna Wirus Szczepienie Szczepionka skojarzona Kalendarz szczepień Szczepionka monowalentna Przeciwwskazanie Epidemia Odporność Eradykacja choroby Choroba zakaźna Droga kropelkowa Okres wylęgania Szczepionka Antygen Zakażenie Choroba infekcyjna

pokaż więcej

Znalazłeś niezrozumiany termin?
Zaproponuj hasło do słownika.