Szczepionka przeciw odrze

Jak wiele zachorowań na odrę występowało w Polsce przed i po wprowadzeniu szczepień?

TRWA WCZYTYWANIE DANYCH

Źródło danych: biuletyny roczne „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” oraz „Szczepienia ochronne w Polsce” (wyd: NIZP-PZH, GIS)

Przed wprowadzeniem powszechnych szczepień przeciw odrze (lata 1955-1974), liczba rejestrowanych zachorowań kształtowała się od 70 000 do 130 000 w latach pomiędzy epidemiami oraz od 135 000 do 200 000 w latach epidemicznych. W latach 50-tych XX wieku zgłaszano w Polsce zaledwie 12-15% rzeczywistej liczby zachorowań.

W okresie przed wprowadzeniem szczepień epidemie pojawiały się regularnie, co 2-3 lata. W wyniku epidemii umierało 200-300 dzieci, a tysiące miało ciężkie powikłania wymagające długotrwałej hospitalizacji. Szczyt zachorowań przypadał w wieku 1-4 lata (45-55% ogółu zachorowań) i dzieci w wieku 5-9 lat (34-42% przypadków). Zachorowania w wieku 10-14 lat stanowiły już tylko 4,7-8,7% zachorowań. Blisko 1/3 dzieci chorych na odrę wymagała hospitalizacji. Najwięcej zgonów odnotowano wśród dzieci do 12 miesiąca życia.

Obowiązkowe szczepienia przeciw odrze wprowadzono w 1975 r.

Powiększająca się liczba zaszczepionych dzieci przyczyniła się do spadku liczby rejestrowanych przypadków odry. W latach 90-tych odnotowywano od kilkuset do kilkudziesięciu przypadków między epidemiami oraz około 2 200 przypadków w czasie ich trwania. Epidemie pojawiały się coraz rzadziej. W ostatnich latach rejestrowano 100-130 zachorowań na odrę. W 2015 r. i 2016 r. odnotowano odpowiednio 110 i 133 zachorowania na odrę, głównie wśród osób ubiegających się o status uchodźcy. W 2024 roku odnotowano 279 zachorowań na odrę.

Zachorowania na odrę w Polsce w latach 2005-2024 – epidemiologia (pdf).

Materiały źródłowe

Reprezentatywne publikacje na temat skuteczności szczepień przeciw odrze:

  • Ane B. Fisker, Eric Nebie, Anja Schoeps i wsp. A Two-Center Randomized Trial of an Additional Early Dose of Measles Vaccine: Effects on Mortality and Measles Antibody Levels. Clinical Infectious Diseases. 2018; 66 (10): 1573-1580.
  • Tom Woudenberg, Nicoline A. T. van der Maas, Mirjam J. Knol i wsp. Effectiveness of Early Measles, Mumps, and Rubella Vaccination Among 6–14-Month-Old Infants During an Epidemic in the Netherlands: An Observational Cohort Study. The Journal of Infectious Diseases. 2017; 215 (8): 1181-1187.
  • Jennifer L. Gardy, Monika Naus, Ashraf Amlani i wsp. Whole-Genome Sequencing of Measles Virus Genotypes H1 and D8 During Outbreaks of Infection Following the 2010 Olympic Winter Games Reveals Viral Transmission Routes. The Journal of Infectious Diseases 2015; 212 (10): 1574-1578.
  • Amy Parker Fiebelkorn, Susan B. Redd, Paul A. Gastañaduy, i wsp. A Comparison of Postelimination Measles Epidemiology in the United States, 2009–2014 Versus 2001-2008. Journal of the Pediatric Infectious Diseases Society. 2017; 6 (1): 40-48.
  • Wysocki J. Jak długo utrzymuje się ochrona po szczepieniu MMR? Medycyna Praktyczna Szczepienia. 28.05.2018.
  • Franconeri L., Antona D., Cauchemez S. i wsp. Two-dose measles vaccine effectiveness remains high over time: A French observational study, 2017–2019. Vaccine, 2023 Aug 14: S0264-410X(23)00950-7.
  • Sheppeard V. i wsp. The effectiveness of prophylaxis for measles contacts in NSW. NSW Public Health Bull. 2009;20(5-6):81–85.
  • Barrabeig I. i wsp. Effectiveness of measles vaccination for control of exposed children. Pediatr Infect Dis J. 2011;30(1):78–80.
pokaż więcej
Ostatnia aktualizacja: 16 stycznia 2026