Szczepionka przeciw odrze

Czytaj więcej

Jaki jest stan zaszczepienia przeciw odrze w Polsce?

W ostatnim dziesięcioleciu obserwujemy w Polsce zmniejszanie się odsetka dzieci szczepionych przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR). Szczepienia przeciw odrze kontynuowane są od 1975 r. Dzięki nim udało się znacząco ograniczyć liczbę zachorowań na odrę i zapobiec wielu powikłaniom i zgonom. Zgodnie z danymi NIZP-PZH w 2016 r. odnotowano stan zaszczepienia 95,5% dla dawki podstawowej, natomiast 93,4% dla dawki przypominającej MMR.

Według aktualnych zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wszystkie kraje powinny szczepić co najmniej 95% wszystkich dzieci za pomocą dwóch dawek szczepionki MMR. Tylko wtedy będzie można uchronić wszystkie dzieci przed tą ciężką chorobą, a również te które są ciężko chore i mają przeciwwskazania do szczepień. Jest też szansa, że w przyszłości jak już wirus odry zniknie z powierzchni ziemi, będzie można zakończyć szczepienia przeciw odrze.

Czy osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciw odrze?

W sytuacji nawrotu zachorowań na odrę w Europie coraz więcej mówi się o konieczności szczepienia nieuodpornionych osób dorosłych. Zalecenie to jest związane z ciężkim przebiegiem choroby u osób dorosłych oraz ryzykiem przeniesienia przez osoby dorosłe zakażenia na dzieci nie zaszczepione ze względu na zbyt młody wiek lub przeciwwskazania.

Szczepienia przeciw odrze osób dorosłych są zalecane (odpłatne). Osoba dorosła powinna ustalić swój potencjalny status odporności przeciw odrze na podstawie dokumentacji medycznej przebytych chorób zakaźnych lub historii szczepień zapisanej w książeczce zdrowia. Przechorowanie odry w dzieciństwie powinno zapewnić odporność na całe życie.

Osobie dorosłej, która nie została zaszczepiona w dzieciństwie przeciw odrze, zalecane jest uzupełnienie szczepienia przez podanie 2 dawek szczepionki MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce) w odstępie nie krótszym niż 4 tygodnie.

Osoba, która nie jest w stanie udokumentować swojej historii szczepień przeciw odrze lub nie wie czy chorowała na odrę może zaszczepić się dwoma dawkami szczepionki MMR w odstępie nie krótszym niż 4 tygodnie.

Obowiązkowe szczepienia przeciw odrze wprowadzono w Polsce w 1975 roku, przy użyciu pojedynczej dawki szczepionki przeciw odrze. W 2004 roku wprowadzono szczepionkę MMR podawaną w dwóch dawkach.

Uzupełnienie szczepień przeciw odrze w obecnej sytuacji epidemiologicznej zaleca się przede wszystkim osobom, które mają na co dzień kontakt z dziećmi np. w przedszkolu, szkole, pracownikom służby zdrowia oraz osobom podróżującym do krajów, gdzie odnotowywane są epidemie odry lub odnotowano niski (poniżej 95%) stan zaszczepienia.

Po jakim czasie od szczepienia przeciw odrze, śwince i różyczce można planować zajście w ciążę?

Okres ciąży jest przeciwwskazaniem do podawania szczepionek żywych, tj. przeciw odrze, śwince, różyczce oraz przeciw ospie wietrznej, ze względu na teoretyczne ryzyko przeniesienia drobnoustroju szczepionkowego na płód.

Podanie szczepionki żywej przeciw odrze, śwince, różyczce lub przeciw ospie wietrznej kobiecie w okresie kiedy planuje ciążę powinno być związane z koniecznością zabezpieczenia się przed ciążą na okres co najmniej 1 miesiąca. Pod koniec 2012 roku Europejska Agencja Leków zaopiniowała wprowadzenie zmian w charakterystykach produktu leczniczego żywych szczepionek przeciw odrze śwince i różyczce (szczepionki o nazwie handlowej MMRVAX Pro oraz Priorix) oraz pojedynczej szczepionce przeciw ospie wietrznej (o nazwie handlowej Varilrix) dotyczących czasu, w którym kobieta po szczepieniu nie powinna zachodzić w ciążę przez okres 1 miesiąca zamiast wcześniej obowiązującego okresu 3 miesięcy.

Utrzymano dotychczasowe przeciwwskazania szczepienia przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej u kobiet w ciąży wraz z uwagą, że przypadkowe zaszczepienie kobiety w ciąży nie powinno być przyczyną przerwania ciąży.

Nowe zalecenia oparto na wynikach badań bezpieczeństwa 5300 kobiet, którym podczas ciąży podano szczepionki przeciw różyczce lub kobiet zaszczepionych przeciw ospie wietrznej, które nie wiedziały, że są w ciąży. Nie odnotowano żadnego przypadku zaburzeń związanych z uszkodzeniem płodu. Dlatego też utrzymano zalecenie, że zaszczepienie kobiety w ciąży szczepionką żywą, np. w sytuacji kiedy nie wiedziała, że jest w ciąży nie powinno być przyczyną jej usunięcia.

Czy osoba dorosła, która nie zna swojego statusu odporności przeciw odrze powinna sprawdzić poziom przeciwciał?

Określenie swojego stanu uodpornienia na zakażenie wirusem odry nie ma charakteru obowiązkowego. Wyjątkiem są kraje, które wydając wizę wymagają dowodu uodpornienia przeciw różnym chorobom, w postaci dokumentu potwierdzającego zaszczepienie m.in. przeciw odrze lub posiadanie odpowiedniego poziomu przeciwciał dla tego wirusa w surowicy. Podobne wymagania mogą mieć wybrani pracodawcy w każdym kraju.

Szczepienie osób dorosłych nie mieści się w systemie szczepień obowiązkowych i w związku z tym jest odpłatne. Należy jednak zwrócić uwagę na następujące fakty:
•  głównym czynnikiem ochrony przeciw odrze jest odpowiedź komórkowa.
•  przeciwciała pokazują jedynie czy dana osoba miała kontakt z wirusem odry  i jest na zakażenie odporna (poziom nie ma większego znaczenia, a przyjęte przez różne laboratoria wartości wynikają z niedoskonałości metod i mają na celu uniknięcie sytuacji wątpliwych).

W tej sytuacji najbardziej optymalnym działaniem pozostaje szczepienie.
Należy jednak pamiętać, że:
Szczepionka przeciw odrze zawiera żywego osłabionego (atenuowanego) wirusa odry.  Wirus szczepionkowy nie wywoła odry jako pełnoobjawowej choroby, ale w przypadkach indywidualnych (immunosupresja, wady układu odpornościowego) szczepienie może nie być korzystne. Dlatego szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) w tych grupach nie powinna być podawana.

Obowiązkowe szczepienia przeciw odrze wprowadzono w Polsce w 1975 roku, początkowo podawano jedną dawkę szczepionki. Schemat dwudawkowy wprowadzono w 2004 roku. Osoby niezaszczepione, które nie chorowały na odrę mogą zaszczepić się dwoma dawkami szczepionki w odstępie nie krócej niż 6 tyg. Osoby zaszczepione w przeszłości tylko jedną dawką szczepionki powinny uzupełnić szczepienie podaniem drugiej dawki.

Uzupełnienie szczepień przeciw odrze w obecnej sytuacji  zaleca się przede wszystkim osobom, które mają na co dzień kontakt z dziećmi np. w przedszkolu, szkole oraz pracownikom służby zdrowia, wyjeżdżającym w regiony narażenia na zachorowanie.

Ostatnia aktualizacja: 14 listopada 2017
Materiały źródłowe
pokaż więcej

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close