Szczepionka przeciw krztuścowi

Jak wiele zachorowań na krztusiec występuje w Polsce?

TRWA WCZYTYWANIE DANYCH

Źródło danych: biuletyny roczne „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” oraz „Szczepienia ochronne w Polsce” (wyd: NIZP-PZH, GIS)

Przed wprowadzeniem masowych szczepień przeciw krztuścowi w 1960 roku corocznie w Polsce odnotowywano kilkadziesiąt tysięcy zachorowań. Krztusiec był częstą przyczyną zgonów u dzieci poniżej 1 roku życia.

Po wprowadzeniu szczepień na szeroką skalę – szczepionką DTP – liczba zachorowań na krztusiec w ciągu kolejnych lat zmniejszyła się prawie 100-krotnie. W latach 80-tych odnotowywano poniżej 500 przypadków krztuśca rocznie. Od połowy lat 90-tych obserwowano wzrost zachorowań na tę chorobę. Następnie od 2005 roku zaobserwowano poprawę sytuacji epidemiologicznej krztuśca związaną z wprowadzeniem w 2003 roku dawki przypominjącej szczepionki u dzieci w 6 roku życia. Rejestrowano ok. 2 000-3 000 zachorowań na krztusiec rocznie.

W 2012 roku odnotowano najwyższą od około 40 lat liczbę zachorowań na krztusiec tj. 4684 zachorowań, w tym 1497 wymagających hospitalizacji. W 2013 i 2014 roku odnotowano odpowiednio 2183 i 2102 zachorowania.

W 2015 roku zarejestrowano 4 956 przypadków zachorowań na krztusiec, tj. liczbę ponad dwukrotnie wyższą w porównaniu do 2014 roku. W 2016 roku liczba zarejestrowanych zachorowań wzrosła do 6 856 przypadków. Wyniki epidemiologicznych badań populacyjnych przeprowadzonych w NIZP-PZH wskazują, że realnie zachorowań jest znacznie więcej, na 1 zgłoszone zachorowanie na krztusiec przypada średnio 71 zachorowań we wszystkich grupach wiekowych, a wśród 65-70 – latków nawet 320 zachorowań.

Obserwowane jest przesunięcie zachorowań do starszych grup wieku. Krztusiec obecnie występuje najczęściej wśród młodzieży między 10 a 14 rokiem życia, osób dorosłych oraz starszych.

Gdzie i jak często krztusiec występuje na świecie?

Krztusiec występuje na całym świecie z cyklicznym wzrostem zachorowań, co 2-5 lat. Każdego roku rejestruje się około 40 mln zachorowań na tę chorobę, szczególnie w krajach rozwijających się, co wiąże się z około 5 mln przypadków zapaleń płuc, 360 000 zgonów oraz 50 000 przypadków powikłań neurologicznych.

W krajach, gdzie systematycznie wprowadzano szczepienia obserwowano wyraźne ograniczenie śmiertelności oraz liczby zachorowań z powodu krztuśca.

Jednak od kilku lat, w wielu krajach, nawet tych o wysokim stanie zaszczepienia populacji przeciw krztuścowi, obserwowany jest wzrost zachorowań na krztusiec. W Stanach Zjednoczonych w 2012 r. odnotowano 48 277 zachorowań, najwięcej od 1955 r. dwadzieścioro dzieci zmarło, w tym większość to dzieci w wieku do 3 m.ż. W 2015 r. na krztusiec zachorowało tam 18 166 osób.

Podobny wzrost zachorowań na krztusiec odnotowano również w Europie. Np. w Wielkiej Brytanii liczba zarejestrowanych przypadków krztuśca w 2013 roku przekroczyła liczbę przypadków zarejestrowanych w latach 70-tych i 80-tych.

Według danych Europejskiego Centrum Kontroli Chorób Zakaźnych (ECDC) w 2015 roku w Europie odnotowano łącznie 40 195 zachorowań na krztusiec. Największą liczbę zarejestrowanych przypadków krztuśca odnotowano w Niemczech (9000 zachorowań), Holandii (6 178 zachorowań), Hiszpanii (6863 zachorowania) i Wielkiej Brytanii (5482 zachorowania).

Wśród przyczyn znacznego pogorszenia sytuacji epidemiologicznej zachorowań na krztusiec na świecie wymieniane są takie czynniki jak wygasanie odporności w wyniku upływu lat od podania ostatniej dawki przypominającej szczepionki, ewolucja pałeczek krztuśca sprzyjająca obniżeniu skuteczności odpowiedzi poszczepiennej oraz spadek akceptacji dla szczepień a w związku z tym zmniejszenie stanu zaszczepienia populacji przeciw krztuścowi.

 

Ostatnia aktualizacja: 8 września 2017
Materiały źródłowe
  • Edwards K.M., Decker M.D. Pertussis vaccines. w: Vaccines, ed. Plotkin S., Orenstein W., Offit P., Edwards K.M., 7th edition, 2017, str. 711-761.
  • N.P. Klein, J. Bartlett, A. Rowhani-Rahbar i wsp. Waning protection after fifth dose of acellular pertussis vaccine in children. The New England Journal of Medicine, 2012; 367: 1012–1019.
  • Paradowska-Stankiewicz I., Rudowska J.: Krztusiec w Polsce w 2010 roku. Przegl. Epidemiol., 2012; 2: 211
  • Cherry J.D.: Why do pertussis vaccines fail? Pediatrics, 2012; 129: 968–970.
  • Wendelboe A.M., Van R.A., Salmaso S., Englund J.A.: Duration of immunity against pertussis after natural infection or vaccination. Pediatr. Infect. Dis. J., 2005; 24: 58–61.
  • Rosińska M., Zieliński A.: Szczepionka przeciwko krztuścowi. W: Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., red.: Wakcynologia. Bielsko-Biała, Alfa Medica Pres, wyd. 2, 2007: 245–351.
  • Lutyńska A, Wiatrzyk A, Mosiej E, Zawadka M. Immunization of adolescents and adults as the strategy of improvement of epidemiology of pertussis. Przegl Epidemiol. 2011;65(1):45-50.
  • Zalecenia Polskiej Grupy Ekspertów ds szczepień przeciw krztuścowi
pokaż więcej

Przeczytaj również

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close