Szczepionka przeciw wzw B

Podsumowanie

O chorobie

Wirusowe zapalenie wątroby typu B potocznie zwane „żółtaczką wszczepienną”, to jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych człowieka. Wywołuje ją wirus HBV (Hepatitis B Virus), który jest najczęstszym czynnikiem ostrych i przewlekłych zapaleń wątroby. Zakażenie wzw B może przebiegać pod postacią ostrą lub przewlekłą – bezobjawową. Do zakażenia dochodzi przez kontakt z wydzielinami człowieka, zakażoną krwią, kontakty seksualne, kontakty z zakażonymi, niejałowymi igłami i narzędziami chirurgicznymi oraz w czasie porodu dzieci przez zakażone wcześniej matki. Wirus HBV jest 100 razy bardziej zakaźny niż wirus HIV. Zakażony człowiek może być nosicielem HBV przez całe życie. Okres od zakażenia do wystąpienia objawów wynosi najczęściej 3-4 miesiące. Po wniknięciu do organizmu HBV włącza swój materiał genetyczny w komórki wątrobowe gospodarza. Komórki te zaczynają wytwarzać nowe cząstki HBV, powodując poważne uszkodzenie wątroby. Przewlekłe zapalenie wątroby utrzymujące się powyżej 6 miesięcy, po upływie kilku lat może doprowadzić do rozwoju marskości wątroby. Zakażona osoba jest również narażona na ryzyko raka wątrobowokomórkowego.

Pamiętaj, że:

  • Głównym źródłem zakażenia wzw B są osoby z przewlekłym zakażeniem HBV,
  • Przyjęcie pełnego cyklu szczepienia zapewnia długotrwałą odporność przed zakażeniem,
  • Osoby zdrowe po pełnym cyklu szczepienia nie muszą sprawdzać poziomu przeciwciał ani przyjmować dawek przypominających.

W wyniku zakażenia wirusem HBV, umiera rocznie około miliona osób na świecie, w tym z powodu marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego – 600 000 osób. W Polsce zapadalność na wzw B obniżyła się znacząco na przestrzeni ostatnich lat. Na początku lat 80. wynosiła 45,1/100 000 mieszkańców, obecnie waha się w zakresie 4,0-7,5/100 000 mieszkańców. Wynika to z powszechnie stosowanych metod sterylizacji sprzętu w medycynie i kosmetologii oraz powszechnych szczepień małych dzieci. W 2014 r. odnotowano 68 przypadków ostrego wzw B i 2695 nowych przypadków przewlekłego wzw B.

O szczepionce

Dostępne są rekombinowane szczepionki przeciw wzw B zawierające oczyszczone białko powierzchniowe HBsAg przygotowane metodami inżynierii genetycznej. Występują jako szczepionki pojedyncze (przeciw wzwB) oraz połączone (szczepionki wzw A + wzw B) lub jako szczepionki wysokoskojarzone 6 w 1 (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Hib, wzw B) w jednym wkłuciu do stosowania w programach szczepień małych dzieci. Szczepienie wzw B jest obowiązkowe dla wszystkich niemowląt oraz zalecane dla osób dorosłych z grup ryzyka wcześniej niezaszczepionych. Dla osób zdrowych wystarczą 3 dawki szczepionki (0-1-6 miesięcy), nie ma potrzeby sprawdzania poziomu przeciwciał ani podawania dawek przypominających. W wyjątkowych sytuacjach można stosować schemat przyśpieszony (0-7-21 dzień i dawka uzupełniająca po 12 miesiącach) lub 0-1-2 miesiąc i dawka uzupełniająca po 12 miesiącach). Dzieciom z niską masą urodzeniową stosujemy 4-dawkowy schemat szczepienia (0-1-2-12 miesięcy). U osób z chorobami przewlekłymi po szczepieniu konieczne jest sprawdzanie poziomu przeciwciał i/lub dawki przypominające.

Standardowe szczepienie zapewnia ponad 96% ochrony u zdrowych noworodków, dzieci i młodzieży oraz ponad 90% ochrony u zdrowych osób dorosłych. Niższą skuteczność szczepionki (60-70%) zaobserwowano w grupach osób starszych, szczególnie z zakażeniem HIV, przewlekłym zapaleniem wątroby, przewlekłą niewydolnością nerek, cukrzycą oraz u osób otyłych i palących papierosy. Szczepionka jest bezpieczna. Wywołuje bardzo rzadko odczyny głównie  o charakterze miejscowym.

Ostatnia aktualizacja: 13 września 2017
Materiały źródłowe
  • Marshall G.S. The Vaccine Handbook TM : A Practical Guide for Clinicians; 2004 by Lippincott Williams&Wilkins Philadelphia USA
  • Red Book: 2009 Report of the Committee in Infectious Diseases. 28th ed. Elk Grove Village USA
  • Centers for Disease Control and Prevention. CDC Health Information for International Travel 2010. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service,2009.
  • van Damme P. i wsp. Hepatitis B vaccines, w: Vaccines, red. Plotkin SA, Orenstein WA, Offit PA Vaccines  6th ed Saunders Elsevier 2013, str. 205-234.
  • Polska Grupa Ekspertów HBV- Zespół ds Szczepień: Szczepienia przeciwko wirusowym zapaleniom wątroby typu A i B. Przegl Epidemiol 2012; 66, 89-91.
  • Hepatitis B Vaccination Recommendations for Infants, Children, and Adolescents. MMWR 2005; 54(RR-16)
  • Piwowarow K., Stępień M. Wirusowe zapalenie wątroby typu B w Polsce w 2013 r. Przegl Epidemiol 2016, 70, 231-241.
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 wrrześnia 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem.
pokaż więcej

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close