Szczepionka przeciw wzw B

O szczepionce

Jakie znamy rodzaje szczepionek przeciw wzw B?

Dotychczas produkowano i stosowano 3 generacje szczepionek przeciw wzw B:

  • pierwszej generacji – plazmatyczne, gdzie antygenem było białko S i niewielkie ilości białek pre-S1 i pre-S2. Białka do produkcji szczepionki pozyskiwano z krwi ludzkiej pobranej od zakażonych HBV. Stąd też istniała obawa, że pomimo formaldehydu stosowanego w procesie wytwarzania, szczepionka może być źródłem zakażenia HBV oraz innym znanym lub nieznanym patogenem.  Wyzwaniem była również kontrola szczepionki prowadzona na wrażliwych na zakażenie HBV zwierzętach naczelnych (szympanse, goryle). Szczepionki plazmatyczne zostały wycofane po wprowadzeniu szczepionek rekombinowanych.
  • drugiej generacji – rekombinowane, zawierają oczyszczony główny antygen powierzchniowy wirusa HBV (HBsAg) uzyskiwany metodą rekombinacji genetycznej z komórek drożdży (Saccharomyces cerevisiae). Zawiera białko S, nie zawiera białka pre-S1 ani pre-S2. Antygen jest adsorbowany na związkach glinu. Do produkcji szczepionki nie używa się żadnych substancji pochodzenia ludzkiego.
  • trzeciej generacji – rekombinowane z białkiem pre-S1 i pre-S2. Zawierają wszystkie trzy białka antygenu HBs, tj. białko S, pre-S1 i pre-S2. Antygen otrzymywany z wirusa hodowanego w linii komórek ssaczych.

W Polsce dostępne są rekombinowane szczepionki drugiej generacji. Rozwój produkcji szczepionek pozwolił na wykluczenie tiomersalu ze składu szczepionek przeciw wzwB.

Na rynku dostępne są:

  • monowalentne szczepionki przeciw wzwB zawierające różne dawki antygenu (HbsAg), w zależności od wytwórcy. Mniejsze dawki szczepionki (5 lub 10 mcg) podaje się dzieciom i młodzieży do 15 lat. Większe dawki (10 lub 20 mcg) podaje się dorosłym. Najwyższe dawki antygenu w szczepionce (40 mcg) podaje się chorym, dializowanym lub osobom z zaburzeniami odporności (w schemacie 3-dawkowym lub w schemacie 4-dawkowym 0-1-2-6 miesięcy);
  • wysoko-skojarzone szczepionki 6 w 1 przeznaczone do stosowania w programach szczepień noworodków, niemowląt i małych dzieci;
  • skojarzone szczepionki przeciw wzw A i wzw B .

Zastosowanie 3-dawkowego schematu szczepienia zapewnia ponad 96% skuteczności. Niższą skuteczność szczepionki (60-70%) zaobserwowano w grupach osób starszych, szczególnie z zakażeniem HIV, przewlekłym zapaleniem wątroby, przewlekłą niewydolnością nerek, cukrzycą oraz u osób otyłych i palących papierosy.

Dlaczego warto szczepić się przeciw wzw B?

Szczepienie jest najlepszym sposobem zapobiegania zachorowaniom na wzw B. Podanie szczepionki pobudza produkcję swoistych przeciwciał tzw. neutralizujących, które chronią przed zakażeniem HBV, oraz długotrwałą odporność komórkową.

Na świecie powszechne szczepienia przeciw wzw B zredukowały liczbę zachorowań na ostrą postać choroby oraz zmniejszyły liczbę zachorowań przewlekłych oraz jej najgroźniejszych powikłań, tj. marskości wątroby czy pierwotnego raka wątroby. Szczepienia przeciw wzw B redukują również zachorowania na wzw D.

Szczepienie przeciw wzw B pozwala ograniczyć rozprzestrzenianie się HBV w grupach szczególnie narażonych na zakażenie (np. wśród osób, które stosowały narkotyki w przeszłości (PWID), mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (MSM), pracowników służby zdrowia, pacjentów z zaburzeniami odporności oraz chorobami przewlekłymi, itp.).

Szczepionka przeciw wzw B jest pierwszą opracowaną szczepionką zapobiegającą chorobie nowotworowej. Chroni przed pierwotnym rakiem wątroby.

Ostatnia aktualizacja: 19 października 2020
Materiały źródłowe
  • Marshall G.S. The Vaccine Handbook TM : A Practical Guide for Clinicians; 2004 by Lippincott Williams&Wilkins Philadelphia USA
  • Red Book: 2009 Report of the Committee in Infectious Diseases. 28th ed. Elk Grove Village USA
  • Centers for Disease Control and Prevention. CDC Health Information for International Travel 2010. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service,2009.
  • van Damme P. i wsp. Hepatitis B vaccines, w: Vaccines, red. Plotkin SA, Orenstein WA, Offit PA Vaccines  6th ed Saunders Elsevier 2013, str. 205-234.
  • McMahon B.J., Dentinger C.M., Bruden D. i wsp.: Antibody levels and protection after hepatitis B vaccine: results of a 22-year follow-up study and response to a booster dose. J. Infect. Dis., 2009; 200: 1390-1396.
  • Polska Grupa Ekspertów HBV- Zespół ds Szczepień: Szczepienia przeciwko wirusowym zapaleniom wątroby typu A i B. Przegl Epidemiol 2012; 66, 89-91.
  • Hepatitis B Vaccination Recommendations for Infants, Children, and Adolescents. MMWR 2005; 54(RR-16)
  • Piwowarow K., Stępień M. Wirusowe zapalenie wątroby typu B w Polsce w 2013 r. Przegl Epidemiol 2016, 70, 231-241.
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 wrrześnia 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem.
pokaż więcej

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close