Czy można szczepić kobiety w ciąży?

Gdzie można zrealizować szczepienia, które są zalecane kobiecie w ciąży?

Szczepienie kobiety ciężarnej powinno być wykonane w poradni POZ, dysponującej gabinetem szczepień, na zlecenie lekarza rodzinnego, po przeprowadzonym przez niego badaniu kwalifikacyjnym. Szczepienia przeciw COVID-19 realizowane są w dedykowanych tym szczepieniom punktach. W przypadku ciąży fizjologicznej kwalifikacja pozostaje całkowicie w gestii lekarza POZ. W ciąży zagrożonej/powikłanej lub innej sytuacji budzącej wątpliwości lekarza rodzinnego, może być konieczna konsultacja ginekologa położnika w celu wykluczenia przeciwwskazań (brak lub istnienie przeciwwskazań w takim przypadku powinno zostać udokumentowane wydanym zaświadczeniem).

W sytuacji odmowy realizacji szczepienia kobiety w ciąży przez lekarza rodzinnego powinno się taką sytuację wyjaśnić z kierownikiem poradni.

Badanie kwalifikacyjne i usługa wykonania szczepienia, które według PSO jest zalecane w ciąży (np. szczepienie przeciw krztuścowi, szczepienie przeciw grypie) jest bezpłatne, natomiast pacjentka pokrywa koszt szczepionki.

Szczepienie przeciw grypie i szczepienie przeciw krztuścowi to dwa zalecane szczepienia w okresie ciąży.

W czasie pandemii COVID-19 w okresie ciąży zalecane jest również szczepienie przeciw COVID-19.

Ginekolog prowadzący ciążę zaleca szczepienie kobiecie w ciąży.

Lekarz rodzinny kwalifikuje do szczepienia i wykonuje lub zleca wykonanie szczepienia.

Zgodnie z Ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązek informowania o szczepieniach zalecanych spoczywa na lekarzu sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną. W przypadku kobiety ciężarnej opiekę taką sprawuje zarówno lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), jak i ginekolog położnik. Lekarze tych specjalności powinni na równi posiadać wiedzę, które szczepienia (i dlaczego) są zalecane kobietom ciężarnym. Zatem informację o tym, jakie szczepienie jest potrzebne i kiedy je wykonać, kobieta ciężarna może (i powinna) uzyskać od lekarza POZ i ginekologa położnika.

W jaki sposób kobieta w ciąży może zaszczepić się przeciw grypie bezpłatnie?

W sezonie 2021/2022 szczepienia przeciw grypie dla kobiet w ciąży są bezpłatne. Dotyczy to szczepionek inaktywowanych podawanych we wstrzyknięciu Vaxigrip Tetra oraz Influvac Tetra.

Kobieta w ciąży, która chce zaszczepić się przeciw grypie powinna:
• zgłosić się po receptę do:

– lekarza prowadzącego ciążę lub położnej,

– innego lekarza (z zaświadczeniem potwierdzającym ciążę).

• w aptece na receptę odebrać bezpłatną szczepionkę,
• zapisać się na szczepienie w POZ, gdzie po badaniu kwalifikacyjnym zostanie zaszczepiona.

 

Więcej: Gdzie można zrealizować szczepienia, które są zalecane kobiecie w ciąży?

 

 

Więcej:

Gdzie można zrealizować szczepienia, które są zalecane kobiecie w ciąży?

Czy szczepionkę mRNA i wektorową przeciw COVID-19 można podawać kobietom karmiącym piersią?

W grupie kobiet karmiących piersią nie prowadzi się badań klinicznych. Stąd też w badaniach klinicznych szczepionek mRNA Comirnaty i Moderna ani szczepionki wektorowej AstraZeneca nie uczestniczyły kobiety karmiące piersią. Podobnie jak w przypadku innych dostępnych na rynku szczepionek.

Szczepionka mRNA zawiera tylko informację genetyczną o syntezie białka S wirusa SARS-CoV-2. Biorąc pod uwagę rodzaj szczepionki (szczepionka syntetyczna) oraz znany mechanizm jej działania, ryzyko niepożądanych zdarzeń u dziecka karmionego piersią przez zaszczepioną matkę jest znikome. Podobna sytuacja dotyczy również szczepionki wektorowej przeciw COVID-19 oraz innych dostępnych na rynku szczepionek. Wszystkie (poza wyjątkiem, żywa szczepionka przeciw żółtej gorączce) mogą być podawane kobiecie w okresie laktacji.

Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem do podania dostępnych i stosowanych szczepionek dla dorosłych

Okres karmienia piersią nie stanowi przeciwwskazania do podania szczepionki mRNA (Comirnaty, Moderna) lub szczepionki wektorowej (AstraZeneca). W Charakterystyce Produktu Leczniczego każdej z tych szczepionek, w punkcie dotyczącym karmienia piersią wskazano jedynie, że nie wiadomo, czy szczepionka mRNA lub wektorowa przenika do mleka. Informacja ta odnosi się do tego, że w żadnym z badań klinicznych szczepionki mRNA lub wektorowej przeciw COVID-19 nie uczestniczyły kobiety okresie laktacji. Jednak biorąc pod uwagę mechanizm działania szczepionek mRNA lub szczepionki wektorowej, ryzyko niepożądanych zdarzeń u dziecka karmionego piersią jest znikome, podobnie jak w przypadku innych szczepionek dostępnych na rynku (wszystkie szczepionki, które podawane są osobom dorosłym mogą być również podawane kobietom karmiącym piersią).

Możliwe jest w tym przypadku szczególne podejście. Szczepienie może być realizowane po przedstawieniu kobiecie karmiącej informacji o szczepionce, pomimo barku danych z badań klinicznych. Dotyczy to szczególnie personelu medycznego lub innych grup ryzyka COVID-19 narażonego na zakażenie lub ciężki przebieg zakażenia SARS-CoV-2. Decyzja o szczepieniu powinna być oparta w tej grupie na ocenie korzyści i ryzyka.

Stanowiska polskich ekspertów, którzy rekomendują objęcie matek karmiących piersią szczepieniami przeciw COVID-19. Szczególnie dotyczy to kobiet z grup wysokiego ryzyka zakażenia wirusem SARS-CoV-2 – matki pracujące w ochronie zdrowia i matki wcześniaków.

Kobieta w okresie laktacji może zdecydować się na szczepienie przeciw COVID-19.

Nie zaleca się przerywania karmienia piersią w celu poddania się szczepieniu lub stosowaniu okresu karencji w karmieniu dziecka piersią po szczepieniu.

Zalecana jest indywidulana decyzja kobiety po przedstawieniu przez lekarza korzyści oraz ryzyka związanego z podaniem szczepionki przeciw COVID-19.

 

Czy kobietom w ciąży przysługują bezpłatne szczepionki?  

W sezonie 2021/2022 kobieta w ciąży może zaszczepić się bezpłatnie przeciw grypie (dotyczy to preparatu InfluvacTetra oraz Vaxigrip Tetra). Aby się zaszczepić należy:

  • zgłosić się do swojego lekarza POZ po receptę na szczepionkę (z zaświadczeniem potwierdzającym ciążę lub kartą ciąży),
  • zgłosić się po szczepionkę w aptece,
  • zapisać się na szczepienie w POZ.

Szczepionka przeciw krztuścowi zalecana w 3 trymestrze ciąży jest odpłatna. Na rynku dostępne są dwa preparaty dTap przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi z obniżoną zawartością antygenów krztuśca i błonicy (Adacel lub Boostrix).

Kobieta w ciąży może się bezpłatnie zaszczepić przeciw COVID-19. Szczepienie można zrealizować w każdym okresie ciąży. Największą wiedzę mamy na temat badań bezpieczeństwa i skuteczności szczepionek mRNA (Comirnaty i Moderna) podawanych w okresie ciąży.

Ostatnia aktualizacja: 3 sierpnia 2022
Materiały źródłowe
  • Antczak A., Kuchar E., Nitch-Osuch A., Sieroszewski P., Wielgoś M., Zimmer M. Stanowisko ekspertów OPZG i PTGiP dotyczące szczepienia przeciw grypie kobiet w ciąży.
  • Hisano M, Yamaguchi K. Usefulness of influenza vaccination during pregnancy to mothers and young infants. Expert Review of Vaccines 2012;11:903-5.
  • Verweij M, Lambach P, Ortiz JR, i in. Maternal immunization: ethical issues. Lancet Infectious Diseases 2016; DOI: 1016/S1473-3099(16)30349-8.
  • Fiore AE, Bridges  CB, Katz JM, i in. Inactivated influenza vaccines, W: Plotkin S, Orenstein WA, Offit PA red. Vaccines Wyd 6. Elsevier Saunders 2013:257-93.
  • Edwards KM, Decker MD. Pertussis vaccines, W: Plotkin S, Orenstein WA, Offit PA red. Vaccines Wyd 6. Elsevier Saunders 2013:447-92.
  • Dodds L, McNeil SA, Fell DB, i in. Impact of influenza exposure on rates of hospital admissions and physician visits because of respiratory illness among pregnant women CMAJ 2007;176:463-8.
  • Pierce M, Kurinczuk JJ, Spark P, i in. Perinatal outcomes after maternal 2009/H1N1 infection: national cohort study BMJ 2011;342:d3214.
  • Steinhoff MC, Omer SB, Roy E, i in. Neonatal outcomes after influenza immunization during pregnancy: a randomized controlled trial. CMAJ 2012;184:645-53.
  • Mosby LG, Rasmussen SA, Jamieson DJ. 2009 pandemic influenza A (H1N1) in pregnancy: a systematic review of the literature. Am J Obstet Gynecol 2011;205:10-8
  • Mertz D, Kim TH, Johnstone J, i in. Populations at risk for severe or complicated influenza illness: systematic review and metaanalysis. Br Med J 2013;347:f5061.
  • Jamieson DJ, Honein MA, Rasmussen SA, i in. H1N1 2009 influenza virus infection during pregnancy in the USA. Lancet 2009;374:451-8.
  • ANZIC Influenza Investigators, Webb SA, Pettilä V, Seppelt I, i in. Critical care services and 2009 H1N1 influenza in Australia and New Zealand. N Engl J Med 2009; 361:1925-34.
  • Siston AM, Rasmussen SA, Honein MA, i in. Pandemic 2009 influenza A(H1N1) virus illness among pregnant women in the United States. JAMA 2010;303:1517-25.
  • Eick AA, Uyeki TM, Klimov A, i in. Maternal influenza vaccination and effect on influenza virus infection in young infants. Arch Pediatr Adolesc Med 2011;165:104- 11.
  • Zaman K, Roy E, Arifeen SE, i in Effectiveness of maternal influenza immunization in mothers and infants. N Engl J Med 2008; 359:1555-64.
  • Shakib JH, Korgenski K, Presson AP, i in. Influenza in Infants Born to Women Vaccinated During Pregnancy. Pediatrics 2016;137:6.
  • Thompson MG, Sokolow LZ, Almendares O, i in. Effectiveness of nonadjuvanted monovalent influenza A(H1N1)pdm09 vaccines for preventing reverse transcription polymerase chain reaction-confirmed pandemic influenza hospitalizations: case-control study of children and adults at 10 US influenza surveillance network sites. Clin Infect Dis 2013;57:1587-92.
  • Puleston R, Bugg G, Hoschler K, i in. Multi-centre observational study of transplacental transmission of influenza antibodies following vaccination with AS03(A)-adjuvanted H1N1 2009 vaccine. PLoS One 2013;8:e47448.
  • Poehling KA, Vannoy L, Light LS, i in. Assessment of parental report for 2009-2010 seasonal and monovalent H1N1 influenza vaccines among children in the emergency department or hospital. Acad Pediatr 2012;12:36-42.
  • Fell DB, Sprague AE, Liu N, i in. H1N1 influenza vaccination during pregnancy and fetal and neonatal outcomes. Am J Public Health. 2012;102:e33-40.
  • Håberg SE, Trogstad L, Gunnes N, i in. Risk of fetal death after pandemic influenza virus infection or vaccination. N Engl J Med 2013;24:368:333-40.
  • World Health Organization: Influenza vaccines: WHO position paper. Wkly Epidemiol Rec 2005;80:277–88.
  • World Health Organization. Vaccines against influenza WHO position paper- November 2012.
  • Safety of immunization during pregnancy. A review of the evidence. Global Advisory Committee on Vaccine Safety. WHO, 2014.
  • Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 stycznia 2017 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2017 (Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r., poz. 1).
  • Moro PL, Broder K, Zheteyeva Y. i in. Adverse events in pregnant women following administration of trivalent inactivated influenza vaccine and live attenuated influenza vaccine in the Vaccine Adverse Event Reporting System, 1990-2009. Am J Obstet Gynecol 2011;204:146.
  • Sheffield JS, Greer LG, Rogers VL, i in. Effect of influenza vaccination in the first trimester of pregnancy. Obstet Gynecol 2012;120:532-7.
  • Heikkinen T, Young J, van Beek E, i in. Safety of MF59-adjuvanted A/H1N1 influenza vaccine in pregnancy: a comparative cohort study. Am J Obstet Gyneco. 2012; 207:177.e1-8.
  • Launay O, Krivine A, Charlier C, i in. Low rate of pandemic A/H1N1 2009 influenza infection and lack of severe complication of vaccination in pregnant women: a prospective cohort study. PLoS One. 2012;7(12):e52303.
  • Pasternak B, Svanström H, Mølgaard-Nielsen D, i in. Vaccination against pandemic A/H1N1 2009 influenza in pregnancy and risk of fetal death: cohort study in Denmark. BMJ 2012;344:e2794.
  • Sammon CJ, Snowball J, McGrogan A, i in. Evaluating the hazard of foetal death following H1N1 influenza vaccination; a population based cohort study in the UK GPRD. PLoS One. 2012 Dec 20;7(12):e51734.
  • Källén B, Olausson PO. Vaccination against H1N1 influenza with Pandemrix during pregnancy and delivery outcome: a Swedish register study. 2012; 119:1583-90.
  • Naleway AL,Kurosky S, Henninger ML, i in. Vaccinations Given During Pregnancy, 2002–2009: A Descriptive Study.  Am J Prev Med 2014;46:150-7.
  • Eppesa C, Wua A, Youb W, i in. Barriers to influenza vaccination among pregnant women. Vaccine 2013; 31:2874-8.
  • Kennedy ED, Ahluwalia IB, Ding H, i in. Monitoring seasonal influenza vaccination coverage among pregnant women in the United States. Am J Obstet Gynecol. 2012; 207:S9-16.
  • Ding H, Santibanez TA, Jamieson DJ, i in. Influenza vaccination coverage among pregnant women-National 2009 H1N1 Flu Survey (NHFS) Am J Obstet Gynecol 2011; 204(6S1);96-106.
  • Laenen J, Roelants M, Devlieger R, i in. Influenza and pertussis vaccination coverage in pregnant women. Vaccine 2015; 27;33:2125-31.
  • Amirthalingam G, Andrews N, Campbell H, i in. Effectiveness of maternal pertussis vaccination in England: an observational study. Lancet 2014,384,1521-28.
  • Elliott E, McIntyre P, Ridley G. i in. National study of infants hospitalized with pertussis in the acellular vaccine era. Pediatr Infect Dis J 2004;23:246-52.
  • Halperin BA, Morris A, Mackinnon-Cameron D, i in. Kinetics of the antibody response to tetanus-diphtheria-acellular pertussis vaccine in women of childbearing age and postpartum women. Clin Infect Dis. 2011;53:885-92.
  • Gall SA, Myers J, Pichichero M. Maternal immunization with tetanus-diphtheria-pertussis vaccine: effect on maternal and neonatal serum antibody levels. Am J Obstet Gynecol. 2011;204:334.e1-5.
  • Zheteyeva YA, Moro PL, Tepper NK, i in. Adverse event reports after tetanus toxoid, reduced diphtheria toxoid, and acellular pertussis vaccines in pregnant women. Am J Obstet Gynecol 2012;207(59)e1-7.
  • van Rie A, Wendelboe AM, Englund JA. Role of maternal pertussis antibodies in infants. Pediatr Infect Dis J 2005;24:S62–5.
  • Healy CM, Rench MA, Baker CJ. Importance of timing of maternal Tdap immunization and protection of young infants. Clin Infect Dis 2013;56:539-44.
  • Shakib JH, Korgenski K, Sheng X, i in. Tetanus, Diphteria, Acellular pertussis vaccaine during pregnancy: pregnancy and infant health outcomes. J Pediatr 2013; 163:1422-6.
  • Amirthalingam G, Gupta S, Campbell H. Pertussis immunization and control in England and Wales, 1957 to 2012: a historical review. Euro Surveill. 2013;18:1-9.
  • Kharbanda EO, Vazquez-Benitez G, Lipkind HS, i in. Maternal Tdap vaccination: coverage and acute safety outcomes in the vaccine safety datalink, 2007-2013. Vaccine 2016;34:968-73.
  • Winter K., Cherry JD, Harrman K. Effectiveness of prenatal Tdap vaccination on pertussis severity in infants. Clin Infect Dis 2016 Sep 13. pii: ciw633.
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Updated recommendations for use of tetanus toxoid, reduced diphtheria toxoid and acellular pertussis vaccine (Tdap) in pregnant women and persons who have or anticipate having close contact with an infant aged <12 months – Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), 2011. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2011;60:1424-6.
  • Sukumaran L, McCarthy NL, Kharbanda EO, i in. Association of Tdap vaccination with acute events and adverse birth outcomes among pregnant women with prior tetanus-containing immunizations JAMA 2015;314:1581-7.
  • Donegan K, King B, Bryan P. Safety of pertussis vaccination in pregnant women in UK: observational study. BMJ. 2014;349:g4219:1-6.
  • Donaldson B, Jain P, Holder BS, i in. What determines uptake of pertussis vaccine in pregnancy? A cross sectional survey in an ethnically diverse population of pregnant women in London. Vaccine 2015;33:5822-8.
pokaż więcej