Szczepionka przeciw grypie

W jaki sposób ustala się skład szczepionki przeciw grypie?

Pierwsze szczepionki przeciw grypie składały się z pojedynczego szczepu wirusa grypy. Do szczepionki wybierano szczep wirusa krążący w populacji, izolowany w dany sezonie. Wraz z odkryciem zamian antygenowych szczepów wirusa grypy krążących w populacji, w latach 70-tych XX w. opracowano koncepcję szczepionki sezonowej uwzględniającą zmianę składu szczepów wirusa grypy w kolejnych sezonach, w zależności od sytuacji epidemiologicznej. Początkowo wprowadzono szczepionki złożone z dwóch szczepów wirusa grypy, od 1978 r. stosowano szczepionki trójskładnikowe, a od niedawna stosowane są szczepionki czteroskładnikowe.

Eksperci WHO dokonują corocznie przeglądu sytuacji epidemiologicznej grypy i jeżeli to konieczne zalecają użycie w procesie wytwarzania szczepionek na kolejny sezon nowych szczepów wirusa grypy. Informacje czerpią z danych wirusologicznych i epidemiologicznych uzyskiwanych w każdym sezonie epidemicznym z ogólnoświatowej sieci laboratoriów. Proces wyboru szczepów szczepionkowych obejmuje izolację wirusa grypy z próbek pobranych od  osób chorych a następnie jego identyfikację oraz analizę genetyczną. Ponad 8 000 szczepów wirusa grypy przesyłanych jest każdego roku ze 142 krajowych ośrodków ds. grypy na całym świecie (w tym z Krajowego Ośrodka ds. Grypy w NIZP-PZH) do głównych laboratoriów ds. grypy (WHO Collaborating Centres). Powyższe informacje wraz z wynikami badań immunogenności (tj. określenia stopnia odporności populacji mierzonej poziomem przeciwciał na poszczególne szczepy wirusa grypy), są podstawą doboru szczepów wirusa grypy, które znajdą się w składzie szczepionki. Wybierane są szczepy co do których istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że mogą być przyczyną zachorowań na grypę w kolejnym sezonie. Oryginalne szczepy są poddane pasażowaniu w celu uzyskania wyjściowych szczepów produkcyjnych, które następnie wraz z porównawczymi antygenami i surowicami są udostępniane wytwórcom produkującym szczepionkę przeciw grypie.

Proces wyboru szczepów wirusa do szczepionki podlega presji czasu, związane jest to z tym, że od momentu rekomendacji szczepów przez WHO do zwolnienia pierwszych serii szczepionki do obrotu wymagany jest czas przynajmniej 6 miesięcy. Każdego roku pod koniec lutego WHO wydaje zalecenia dotyczące składu antygenowego szczepionek przeciwko grypie na przyszły sezon epidemiczny. Wyjątkowo informację o wybranych wirusach szczepionkowych w sezonie 2019/2020 podano pod koniec marca.

Poces wytwarzania i kontroli szczepionek przeciw grypie jest ściśle ograniczony czasem.

Ostatnia aktualizacja: 30 listopada 2019
Ostatnia aktualizacja: 23 lutego 2020
Materiały źródłowe
  • Brydak L. Grypa – mistrz metamorfozy. ACADEMIA, Wydanie specjalne  1/2/2016.
  • Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy.
  • Prevention and Control of Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) — United States, 2012–13 Influenza Season, MMWR, 2012, 61(32), 613-18.
  • European Centre for Disease Prevention and Control – strony poświęcone grypie.
  • World Health Organization – strony poświęcone grypie.
  • Des Roches A. i wsp. Egg-allergic patients can be safely vaccinated against influenza. J Allergy Clin Immunol. 2012 Nov;130(5):1213-1216.
  • Kelso J.M., Greenhawt M.J., Li J.T. i wsp. Adverse reactions to vaccines practice parameter 2012 update. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2012; 130 (1): 25–43 (postępowanie w niepożądanych odczynach poszczepiennych o podłożu alergicznym. Aktualne (2012) wytyczne American Academy of Allergy, Asthma and Immunology i American College of Allergy Asthma and Immunology).
  • Bernatowska E. i wsp. Szczepienia dzieci i osób dorosłych uczulonych na białko jaja kurzego-coraz mniej ograniczeń. Standardy Medyczne/ Pediatria. 2012, 9, 134-139.
pokaż więcej

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close