Opracowywane szczepionki przeciw COVID-19

Jakie rodzaje szczepionek przeciw COVID-19 są opracowywane?

W poszukiwaniu szczepionek przeciw COVID-19 stosowane są technologie dobrze znane i od lat stosowane na rynku, jak szczepionki podjednostkowe z adiuwantami, preparaty zawierające osłabionego wirusa, szczepionki z cząstkami wirusopodobnymi oraz nowe wcześniej niestosowane jeszcze u ludzi na szerszą skalę lub stosowane w ograniczonym zakresie, tj. szczepionki zawierające mRNA koronawirusa SARS-CoV-2 oraz szczepionki wektorowe.

Najbardziej zaawansowane prace dotyczą 3 rodzajów preparatów szczepionkowych:

  • szczepionek mRNA
  • szczepionek wektorowych
  • szczepionek białkowych rekombinowanych z adiuwantem

 

Szczepionki mRNA zawierają informacyjny kwas rybonukleinow (mRNA) kodujący białko S (kolca) wirusa SARS-CoV-2. Kwas ten zamknięty jest w kapsułce z nanocząsteczek lipidowych. Kapsułka pełni funkcję ochronną zabezpieczając mRNA przed degradacją oraz funkcję transportową pomagając mu dostać się do komórki. Na podstawie informacji z mRNA w komórce gospodarza syntetyzowane jest białko S (kolca) SARS-CoV-2, które będąc silnym antygenem pobudza odpowiedź odpornościową w postaci przeciwciał neutralizujących (odpowiedź humoralna) i stymuluje wytwarzanie limfocytów T (odpowiedź komórkowa).

Dopuszczone do obrotu:

  • szczepionka mRNA firm Pfizer i BioNTech (dopuszczona do obrotu m.in. w Wielkiej Brytanii,  Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej),
  • szczepionka mRNA firmy Moderna (dopuszczona do obrotu m.in. w Wielkiej Brytanii,  Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej)

Zaawansowane badania dotyczą:

  • szczepionki mRNA firmy CurVac

 

Szczepionki wektorowe składają się z niezdolnego do replikacji wirusa (np. adenowirusa zwierzęcego), do którego wbudowany jest gen kodujący informację genetyczną o syntezie białka S (kolca) SARS-CoV-2. Dzięki temu syntetyzowane jest białko S, które jako antygen pobudza odpowiedź odpornościową w postaci przeciwciał neutralizujących i odpowiedź komórkową. Adenowirus w szczepionce pełni funkcję wektora, który jest małą fabryką, która „produkuje” antygen szczepionkowy. Wektor jest bezpieczny, został tak dobrany, że nie namnaża się w organizmie człowieka, nie wykazuje również właściwości zakaźnych.

Dopuszczona do obrotu:

  • szczepionka wektorowa Astra Zeneca opracowana we współpracy z Uniwersytetem Oksfordzkim

Zaawansowane badania dotyczą:

  • szczepionki wektorowej firmy Johnson&Johnson.

 

Szczepionki białkowe, rekombinowane zawierają oczyszczone białko S (kolca) SARS-CoV-2 lub fragment białka. W celu wzbudzenia silnej odpowiedzi odpornościowej do szczepionki dodawany jest często adiuwant.

Zaawansowane badania dotyczą:

  • szczepionki Novavax
  • szczepionki z adiuwantem firmy Sanofi-GSK.

Gdzie można znaleźć aktualne informacje na temat postępów prac nad szczepionką przeciw COVID-19?

Prace nad opracowaniem szczepionki przeciw COVID-19 rozpoczęto od razu po zsekwencjonowaniu nowego koronawirusa SARS-CoV-2, w styczniu 2020. W marcu 2020 roku rozpoczęto badanie pierwszych potencjalnych preparatów szczepionkowych na modelach zwierzęcych.

Aktualne informacje na temat postępów prac nad szczepionką przeciw COVID-19 udostępnia:

Baza danych WHO o opracowywanych szczepionkach przeciw COVID-19 zawiera szczegółowe informacje o kandydatach na szczepionki COVID-19, w tym:
• tabele z charakterystyką kandydatów na szczepionki COVID-19, będących w fazie badań klinicznych jak i przedklinicznych,
• analizę i wizualizację wybranych rodzajów opracowywanych szczepionek przeciw COVID-19,
• postęp prac dla każdego z produktów szczepionkowych ocenianych w badaniach nieklinicznych i klinicznych,
• odnośniki do opublikowanych raportów dotyczących bezpieczeństwa, immunogenności i skuteczności opracowywanych preparatów,
• najważniejsze informacje o każdym badanym preparacie szczepionkowym,
• możliwość wyszukania szczepionek przeciw COVID-19 według określonych kryteriów, tj. liczba dawek, odstępy, droga podania, etap badania.

W trakcie badań są różne rodzaje preparatów, od dobrze znanych i od lat stosowanych na rynku, jak białkowe szczepionki rekombinowane z adiuwantem, atenuowane zawierające osłabionego wirusa, preparaty z cząstkami wirusopodobnymi, czy też nowe wcześniej niestosowane jeszcze u ludzi na szerszą skalę lub stosowane w ograniczonym zakresie, tj. preparaty mRNA lub wektorowe.

Na świecie wciąż trwają prace nad ponad 200 potencjalnymi preparatami szczepionkowymi przeciw COVID-19.

Ostatnia aktualizacja: 12 lutego 2021

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close