Co to jest odporność zbiorowiskowa?

Jak wyliczono próg odporności zbiorowiskowej populacji dla wariantu Delta wirusa SARS-CoV-2?

Próg odporności zbiorowiskowej tj. próg odsetka uodpornionych w populacji powyżej którego epidemia będzie wygasać samoistnie zależy od wielu czynników, w tym od zakaźności wirusa. Im bardziej zakaźny jest wirus/wariant wirusa, tym próg odporności będzie wyższy, np. przy wysoko zakaźnym wirusie odry próg odporności zbiorowiskowej wynosi aż 95%.

Wśród innych czynników warunkujących próg odporności zbiorowiskowej należy wymienić: strukturę społeczną, poziomu transmisji, informację czy osoby uodpornione mogą przenosić infekcje, czasu utrzymywania się odporności.

Próg odporności można obliczyć wiedząc jak bardzo zakaźny jest dany wirus/wariant wirusa i jaki jest odsetek niezaszczepionych, wg. wzoru operując współczynnikiem reprodukcyjności Ro.

Uproszczony wzór:

R = Ro x  X

Ro  to średnia liczba osób, które zostaną zakażone przez 1 osobę zakażoną (gdy cała populacja jest wrażliwa).

X  to odsetek niezaszczepionych.

 

W przypadku wirusa SARS-CoV-2 kluczowe są różnice zakaźności dla poszczególnych wariantów.

Wartości Ro dla poszczególnych wariantów SARS-CoV-2:

  • wariant z Wuhan ok. 3 (jedna osoba zakaża średnio 3 kolejne osoby, w różnych populacjach od 2,5 do 3,5),
  • wariant Alfa 4,5 (jedna osoba zakaża 4,5 osoby),
  • wariant Delta 7 (jedna osoba zakaża prawie 7 osób).

Dlatego dla wariantu Delta potrzebujemy uodpornienia populacji na poziomie 86%. Jeśli Ro jest 7 to odsetek niezaszczepionych nie może przekraczać 1/7=14% (zakładamy próg odporności populacyjnej przy której wygasa epidemia r<1 (Ro x  X <1 a X<1/ Ro).

Szczegółowe wyjaśnienia dostępne są w wykładzie dr hab. Magdaleny Rosińskiej z Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru z NIZP PZH-PIB dostępnym na kanale Centrum Nauki Kopernik.

Wartości Ro dla wariantu Omikron wirusa SARS-CoV-2 oceniono na 7-15, czyli 4-krotnie więcej w porównaniu do wyjściowego wariantu wirusa.

Ostatnia aktualizacja: 9 grudnia 2021
Materiały źródłowe
  • Pakiet filmów o odporności zbiorowiskowej opublikowany na stronie NHS:

https://www.nhs.uk/video/Pages/vaccinationanimation.aspx

https://www.nhs.uk/Video/Pages/Vaccinationanimation2.aspx

  • Pakiet filmów opublikowanych na stronie Vaccines Today:

https://www.vaccinestoday.eu/stories/top-5-videos-herd-immunity/

  • Animacja British Society for Immunology:

https://www.facebook.com/PrathamIASofficial/videos/1102057196853421/

  • Animacja opublikowana w gazecie Guardian w 2015 r.:

https://www.theguardian.com/society/ng-interactive/2015/feb/05/-sp-watch-how-measles-outbreak-spreads-when-kids-get-vaccinated

  • „Odporność zbiorowiskowa (populacyjna)  na przykładzie wirusa SARS-CoV-2. Wykład dr hab. Magdaleny Rosińskiej z Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru z NIZP PZH-PIB, dostępny na kanale Centrum Nauki Kopernik:

https://www.youtube.com/watch?v=ulpGZz0BIqg

pokaż więcej
Słowniczek
pokaż więcej
Znalazłeś niezrozumiany termin?
Zaproponuj hasło do słownika.
Loading