Jakie ryzyko jest związane ze szczepieniem przeciw gruźlicy?

Szczepionka BCG podawana zdrowym dzieciom jest bezpieczna.

Odczyny poszczepienne po podaniu szczepionek BCG są niebolesne i w większości przypadków ulegają samowyleczeniu.
Przeważnie niepożądane odczyny poszczepienne są spowodowane nieprawidłowym, zbyt głębokim podaniem szczepionki. Ciężkie powikłania po szczepieniu BCG występują bardzo rzadko, najczęściej u osób z nasilonymi ciężkimi wrodzonymi zaburzeniami odporności. Według danych NIZP PZH-PIB w latach w latach 2020–2024 każdego roku zgłaszano 1 lub 2 przypadki ciężkiego NOP w okresie po podaniu BCG.

Nieznaczne powiększenie regionalnych węzłów chłonnych właściwych dla miejsca szczepienia jest prawidłowym procesem związanym z powstaniem tzw. poszczepiennego zespołu pierwotnego.

Do niepożądanych odczynów po szczepieniu BCG należą:

• owrzodzenie (krosta) o średnicy większej niż 10 mm u noworodków i większej niż 20 mm u starszych dzieci lub podskórny ropień,
• powiększenie węzłów chłonnych lub ich ropne zapalenie,
• uogólnione zakażenie prątkiem BCG występuje rzadko i prawie wyłącznie u osób z niedoborami immunologicznymi,
• zapalenie kości wywołane BCG,
• zmiany w innych narządach i tkankach (zapalenie ucha środkowego), ropień pozagardłowy, zmiany stawów, uszkodzenie układu moczowo-płciowego, zmiany węzłowe, krezki, wnęki.
• keloid,
• toczeń,
• rumień guzowaty.

Szczepionka BCG podawana zdrowym dzieciom jest bezpieczna. Szczepienie przeciw gruźlicy jest przeprowadzane w pierwszych dniach życia dziecka. Niewiele jeszcze wtedy wiadomo o stanie układu immunologicznego dziecka. Kluczowe znaczenie odgrywa więc prawidłowa kwalifikacja dziecka do szczepienia.

Wprowadzenie pilotażu badań przesiewowych w kierunku SCID nie zmienia zasad kwalifikacji do szczepienia BCG (więcej w komunikacie MZ i GIS oraz stanowisku Krajowego Konsultanta ds Neonatologii).