Czy po szczepieniu przeciw COVID-19 powinniśmy nosić maseczki w miejscach publicznych?

Szczepionki przeciw COVID-19 zostały dopuszczone do obrotu ze wskazaniami ochrony przed objawami COVID-19 wywołanymi przez wirusa SARS-CoV-2. W związku z tym, że badania kliniczne 3 fazy pierwszych opracowanych szczepionek rozpoczęto w sierpniu/wrześniu 2020 roku, nie wiemy jeszcze w jakim stopniu szczepienie zapobiega bezobjawowemu zakażeniu SARS-CoV-2 i jego transmisji w populacji.

Poznajemy dopiero pierwsze wyniki badań, które wskazują, że szczepionki przeciw COVID-19 chronią również przed bezobjawowymi zakażeniami SARS-CoV-2:

• szczepionka mRNA Pfizer/BionTech: w badaniu kohortowym zrealizowanym przez Izraelskie Centrum Medyczne Sheba w grupie pracowników ochrony zdrowia uzyskano redukcję zakażeń SARS-CoV-2 o 30% (95% CI 2–50) (ocena po 1-14 dniach) oraz o 75% (72–84)  (ocena po 15–28 dniach) po podaniu pierwszej dawki.
• szczepionka mRNA Pfizer/BioNTech: dane z prospektywnego badania kohortowego SIREN prowadzonego w UK w ramach oceny efektywności szczepień przez NHS u personelu ochrony zdrowia w szpitalach, pokazuje że szczepionka skutecznie zapobiega tak objawowym jak i bezobjawowym zakażeniom u dorosłych. Pracownicy ochrony zdrowia byli co 2 tygodnie badani na obecność SARS-CoV-2 (badanie RT-PCR i ELISA). Dane pokazują, że po podaniu 1 dawki (ocena po 21 dniach) skuteczność w ochronie przed zakażeniem SARS-CoV-2 wynosiła 72% (95% CI 58-86). Po podaniu 2. dawki (ocena 7 dni po podaniu drugiej dawki) skuteczność wynosiła 86% ( 95% CI 76-97). Wyniki te pokazują, że szczepionka może pomóc w przerwaniu transmisji wirusa.
• szczepionka wektorowa AstraZeneca: z wtórnej analizy skuteczności klinicznej szczepionki wynika, że szczepienie zmniejsza ryzyko bezobjawowych infekcji. Odnotowano mniejszą o  54,1% (95% CI: 44,7–61,9) (ocena do 14 dni po 1 dawce) oraz o 67% (95% CI: 49–78%) (ocena od 22. do 90. dnia)  skuteczność po pierwszej dawce szczepionki.

Jednak, powyższe wyniki nie wystarczają na razie, aby zwolnić osoby zaszczepione z przestrzegania obowiązujących zaleceń dotyczących środków ochrony osobistej: noszenia maseczki zasłaniającej usta i nos w przestrzeni publicznej, przestrzegania dystansu społecznego, w tym unikania skupisk ludzi, higieny rąk.
Taka sytuacja będzie możliwa dopiero kiedy zostanie zaszczepiona większość populacji oraz uzyskamy więcej danych na temat skuteczności różnych szczepionek w zapobieganiu bezobjawowemu zakażeniu SARS-CoV-2 i jego transmisji w populacji.

Należy również pamiętać, że pełna odporność po szczepieniu rozwija się zwykle w okresie po 14 dniach od podania dwóch dawek szczepionki Pfizer, Moderna, AstraZeneca lub po 28 dniach od podania dawki szczepionki Janssen.