Czy w NIZP PZH – PIB wykonywano badania oceny efektywności Programu Szczepień Ochronnych?

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB prowadzi działania oceny efektywności Programu Szczepień Ochronnych (PSO) w oparciu o dane epidemiologiczne. W szczególności NIZP PZH-PIB opracowuje i publikuje coroczne biuletyny: „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” i „Szczepienia ochronne w Polsce” zawierające dane dotyczące realizacji PSO, poziomu zaszczepienia ( ). Publikacje te stanowią podstawowe źródło danych wykorzystywanych do oceny efektywności działań prowadzonych w ramach Programu Szczepień Ochronnych w Polsce.

Instytut realizował również badania oceny efektywności PSO, które dotyczyły określonych parametrów oceny efektywności różnych szczepionek. Poniżej przedstawiono reprezentatywne przykłady wyników badań opublikowane w recenzowanych czasopismach naukowych:

1. Bernatowska E, Bernat-Sitarz K, Paradowska-Stankiewicz I, Lewandowicz-Uszyńska A. Czy zalecany w Programie Szczepień Ochronnych standard szczepień w zapobieganiu wirusowemu zapaleniu wątroby typu B w wystarczającym stopniu chroni przed zakażeniem? Standardy Medyczne – Pediatria 2013;11(4):152-155.
2. Hallmann E, Sikora D, Poniedziałek B, Szymański K, Kondratiuk K, Żurawski J, Brydak L, Rzymski P. IgG autoantibodies against ACE2 in SARS-CoV-2 infected patients. J Med Virol. 2023 Jan;95(1): Epub 2022 Nov 11.
3. Hallmann-Szelińska E, Bednarska K, Korczyńska M, Paradowska-Stankiewicz I, Brydak LB. Virological Characteristics of the 2014/2015 Influenza Season Based on Molecular Analysis of Biological Material Derived from I-MOVE Study. Advances in Experimental Medicine and Biology 2016;921:81-85.
4. Kissling E, Valenciano M, Pozo F, Vilcu AM, Reuss A, Rizzo C, Larrauri A, Horváth JK, Brytting M, Domegan L, Korczyńska M, Meijer A, Machado A, Ivanciuc A, Višekruna Vučina V, van der Werf S, Schweiger B, Bella A, Gherasim A, Ferenczi A, Zakikhany K, O Donnell J, Paradowska-Stankiewicz I, Dijkstra F, Guiomar R, Lazar M, Kurečić Filipović S, Johansen K, Moren A; I-MOVE/I-MOVE+ study team. 2015/16 I-MOVE/I-MOVE+ multicentre case control study in Europe: moderate vaccine effectiveness estimates against influenza A(H1N1)pdm09 and low estimates against lineage mismatched influenza B among children. Influenza and Other Respiratory Viruses. 2018;12(4):423-437.
5. Paradowska-Stankiewicz I, Korczyńska MR, Cieślak K, Kowalczyk D, Szymański K, Brydak LB. Vaccine Effectiveness against Influenza in 2015/16 in Hospital and Ambulatory Medical Care Facilities: Polish Results of the European I-MOVE+ Multicenter Study. Advances in Experimental Medicine and Biology 2018:1023:93-100.
6. Prygiel M, Mosiej E, Górska P, Zasada AA. Diphtheria-tetanus-pertussis vaccine: past, current & future. Future Microbiol. 2022 Feb;17:185-197.
7. Rastawicki W, Juszczyk G, Gierczyński R, Zasada AA. Comparison of anti-SARS-CoV-2 IgG and IgA antibody responses post complete vaccination, 7 months later and after 3rd dose of the BNT162b2 vaccine in healthy adults.  J Clin Virol. 2022 Jul;152: Epub 2022 May 27.
8. Śmietańska K, Rastawicki W. Seroprevalence of IgG antibodies against tetanus toxoid among different age groups in Poland. Ann Agric Environ Med. 2024 Sep 25;31(3):329-333.
9. Valenciano M, Kissling E, Larrauri A, Nunes B, Pitigoi D, O Donnell J, Reuss A, Horváth JK, Paradowska-Stankiewicz I, Rizzo C, Falchi A, Daviaud I, Brytting M, Meijer A, Kaic B, Gherasim A, Machado A, Ivanciuc A, Domegan L, Schweiger B, Ferenczi A, Korczyńska M, Bella A, Vilcu AM, Mosnier A, Zakikhany K, Filipovićović SK, Johansen K, Moren A, de Lange M. Exploring the effect of previous inactivated influenza vaccination on seasonal influenza vaccine effectiveness against medically-attended influenza: results of the European I-MOVE multicentre test-negative case-control study, 2011/12-2016/17. Influenza and Other Respiratory Viruses. 2018.
10. Zasada AA, Rastawicki W, Rokosz N, Jagielski M. Seroprevalence of diphtheria toxoid IgG antibodies in children, adolescents and adults in Poland. BMC Infect Dis. 2013 Nov 19;13:551.
11. Zasztowt-Sternicka M, Jagielska A, Rząd M, Szymusik I, Hallmann E, Brydak L, Nitsch-Osuch A. Immunogenicity of inactivated quadrivalent influenza vaccine in pregnant women, including the level of postvaccination antibodies in umbilical cord blood. Vaccine. 2025 Apr 19;53:127047. Epub 2025 Apr 8.