Polio zmieniło ich przyszłość: wspomnienia z czasów przed wprowadzeniem szczepień

Éliane Fuseau urodziła się w małej wiosce na francuskiej prowincji w 1948 roku. W wieku 3 lat zachorowała na poliomelitis, groźną zakaźną chorobę wywoływaną przez wirusa polio, która dotyka głównie dzieci poniżej 5. roku życia. Większość zakażeń wirusem polio przebiega bezobjawowo, inne mogą wywoływać objawy grypopodobne, po których w ciągu kilku godzin lub dni występuje osłabienie organizmu  i objawy ostrego wiotkiego porażenia mięśni. U Éliane infekcja doprowadziła do paraliżu nogi. W tamtym czasie Éliane była jedynym dzieckiem w swojej wiosce ze zdiagnozowanym polio i z powodu ograniczonej dostępności opieki medycznej w najbliższej okolicy została skierowana do szpitala pediatrycznego w Tours w środkowej Francji, gdzie spędziła 3 miesiące. „Moje wspomnienia z tamtego okresu są wycinkowe, ale dzieliłam pokój z inną dziewczynką, w którym stało „żelazne płuco” na wypadek, gdyby któraś z nas go potrzebowała”. U niektórych pacjentów wirus paraliżuje mięśnie odpowiedzialne za oddychanie, dlatego w przeszłości musieli oni leżeć w specjalnej stalowej tubie, która otaczała ich ciało (tzw. żelaznym płucu”), które działało jak sztuczny respirator, wtłaczając i wypuszczając powietrze z płuc pacjentów, którzy nie mogli oddychać samodzielnie. Na szczęście Éliane nigdy nie musiała korzystać z „żelaznego płuca”. Nadal jednak nie mogła chodzić i dlatego  została wysłana do szpitala rehabilitacyjnego w kraju Basków, ponad 600 kilometrów od domu rodzinnego.

Życie w szpitalu

Éliane mieszkała w Centre de Herauritz do 7. roku życia, a następnie tam okresowo dojeżdżała do 11. roku życia. „Było nas 10 lub 12 dzieci w jednym dużym pokoju. Większość z nas, dzieci w tym szpitalu, miała sparaliżowaną jedną nogę. Jedna dziewczynka miała również sparaliżowane ręce. Opiekowały się nami pielęgniarki, a ludzie z wioski gotowali, szyli buty i wkłady ortopedyczne”. Ponieważ dzieci przyjeżdżały z całej Francji, a pociągi były drogie, wiele z nich widywało rodziców bardzo rzadko. „Myślę, że mój ojciec był w szpitalu tylko dwa razy w ciągu 7 lat. Mama była kilka razy więcej” – wspomina Éliane. „To był długi czas rozłąki, ale ośrodek rehabilitacyjny był jak druga rodzina. Po prostu wrosłyśmy w wieś”. Zdjęcie z tamtego czasu przedstawia ją stojącą z laską, ciężkimi butami i ortezą na prawej nodze. Pamięta pływanie w ramach rehabilitacji i ćwiczenia z wykorzystaniem systemu bloczków i worków z piaskiem, które wzmacniały mięśnie kończyn. „Zanim opuściliśmy szpital, odzyskaliśmy mnóstwo sprawności. Po kilku latach tam spędzonych, wszyscy zdołaliśmy się poruszać, używając kul, nóg, wózków inwalidzkich – czegokolwiek”.

Wspólne dzieciństwo

Lekarka, która otworzyła szpital Centre de Herauritz w 1952 roku, dr Anne Barriere, w dzieciństwie zachorowała na polio i poruszała się o lasce. „Zawsze powtarzała, że ​​musimy pracować ciężej niż ktokolwiek inny” – mówi Éliane. „Było dla nas jasne, że nie ma żadnych przeszkód. Mogłyśmy robić, co chciałyśmy”. Zachęcona i zainspirowana przez dr Barriere, Éliane studiowała biochemię i odniosła sukces w branży farmaceutycznej. Dwa lata temu w placówce, która była dla Éliane drugim domem, odbył się zjazd absolwentów. Po uroczystości powstało stowarzyszenie byłych pacjentów, którzy spotykali się i wymieniali wspomnieniami. Éliane wyjaśnia, że grupa byłych pacjentów nieustannie pracuje nad stworzeniem w Centrum Herauritz miejsca, które będzie opowiadać ich historie o polio przyszłym pokoleniom. „Ponieważ nowe przypadki polio są obecnie tak rzadkie, bardzo ważne jest przekazywanie prawdziwych historii z przeszłości o tej niebezpiecznej chorobie, aby rodzice nie zaniedbali ani nie zapomnieli o szczepieniach swoich dzieci, jedynym sposobie, który chroni przed tą niebezpieczną chorobą”. „Większość z nas ma 70–80 lat i porusza się na wózkach inwalidzkich. Wielu pomocników, ratowników medycznych, pielęgniarek i lekarzy wciąż żyje. Niektórzy wciąż pracują. Moja dawna fizjoterapeutka, Cécile Dubois, ma już grubo ponad 90 lat i należy do stowarzyszenia”.

Postęp w walce z polio i zakrojone na szeroką skalę kampanie szczepień przeciw polio rozpoczęły się tak naprawdę pod koniec lat 50. XX wieku, co oznacza, że ​​wszystkie pokolenia od tamtej pory są chronione przed trudnościami, z którymi borykali się Éliane i jej rówieśnicy. Na całym świecie poczyniono znaczne postępy w ramach programu eradykacji polio na świecie, w tym eliminacji polio w poszczególnych regionach. Obecnie tylko dwa kraje (Afganistan i Pakistan) nadal są krajami endemicznymi dzikiego wirusa polio. W Europejskim Regionie WHO status wolny od polio utrzymuje się od 2002 roku dzięki utrzymaniu wysokiego wskaźnika prowadzonych programów szczepień, nadzorowi nad ostrymi porażeniami wiotkimi i nadzorowi środowiskowemu.

Pamiętajmy, że dopóki wirus polio krąży gdziekolwiek na świecie, wszystkie kraje są narażone na zawleczenie wirusa i możliwą transmisję. Dlatego najważniejszym działaniem, które możemy podjąć jest zachęcanie do realizacji wymaganych szczepień i uzupełnienia brakujących szczepień przeciw polio.