Szczepionka przeciw pneumokokom

Kalendarz szczepień

Szczepionka przeciw pneumokokom w Programie Szczepień Ochronnych

Szczepienia obowiązkowe (finansowane z budżetu Ministra Zdrowia)

• dzieciom od 6 tyg. do 2 roku życia (dotyczy dzieci urodzonych po 31 grudnia 2016 r.)

• dzieciom do ukończenia 5 roku życia (dotyczy dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2017 r.)

  • po urazie lub z wadą ośrodkowego układu nerwowego przebiegającymi z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego,
  • zakażonym HIV,
  • po przeszczepieniu szpiku, przed lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych lub przed lub po wszczepieniu implantu ślimakowego,

• dzieciom do ukończenia 5 roku życia (dotyczy dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2017 r.) chorującym na:

  • przewlekłe choroby serca;
  • schorzenia immunologiczno-hematologiczne, w tym małopłytkowość idiopatyczną, ostrą białaczkę, chłoniaki, sferocytozę wrodzoną;
  • asplenię wrodzoną, dysfunkcje śledziony, po splenektomii, lub po leczeniu immunosupresyjnym;
  • przewlekłą niewydolność nerek i nawracający zespół nerczycowy;
  • pierwotne zaburzenia odporności;
  • choroby metaboliczne, w tym cukrzycę;
  • przewlekłe choroby płuc, w tym astmę;

• dzieciom od 2 miesiąca życia do ukończenia 12 miesiąca życia urodzonym przed ukończeniem 27 tygodnia ciąży.

Szczepionki obowiązkowe powinny być podawane domięśniowo (według wskazań producenta szczepionki) lub – w przypadku wskazań indywidualnych – podskórnie.

Szczepienia zalecane (niefinansowane z budżetu Ministra Zdrowia)

• dzieciom do ukończenia 5 roku życia (dotyczy dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2017 r., których nie zaszczepiono w ramach szczepień obowiązkowych;

• dorosłym powyżej 50 roku życia;

• dzieciom i osobom dorosłym z przewlekłą choroba serca, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, wyciekiem płynu mózgowo- rdzeniowego, implantem ślimakowym, przewlekłą chorobą wątroby, w tym z marskością, osobom uzależnionym od alkoholu, palącym papierosy;

• dzieciom i osobom dorosłym z anatomiczną i czynnościowa asplenią, sferocytozą i innymi hemoglobinopatiami, z wrodzoną i nabytą asplenią;

• dzieciom i osobom dorosłym z zaburzeniami odporności, wrodzonymi i nabytymi niedoborami odporności, zakażeniem HIV, przewlekłą choroba nerek i zespołem nerczycowym, białaczką, choroba Hodgkina, uogólniona choroba nowotworową związaną z leczeniem immunosupresyjnym, w tym przewlekła steroidoterapią, szpiczakiem mnogim.

Program Szczepień Ochronnych na 2018 rok

Czytaj więcej

Jakie są różnice pomiędzy dostępnymi skoniugowanymi szczepionkami przeciw pneumokokom?

Na rynku dostępne są 2 skoniugowane szczepionki przeciw pneumokokom, zawierające antygeny najczęściej występujących serotypów pneumokoka:
• 13 walentna szczepionka (PCV13)
• 10 walentna szczepionka (PCV10).

W skład szczepionek wchodzą oczyszczone polisacharydy wybranych typów pneumokoków połączone z białkiem nośnikowym.

Wymienione szczepionki różnią się:

  • liczbą serotypów w składzie
    szczepionka PCV13 zawiera 13 serotypów (1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F i 23F),
    szczepionka PCV10 zawiera 10 serotypów (1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F i 23F), w tym serotyp 19F zapewnia krzyżową ochronę przeciw 19A,
  • nośnikami białkowymi
    szczepionka PCV13 zawiera 1 nośnik białkowy: CRM197 nietoksyczny wariant toksyny błoniczej,
    szczepionka PCV10 zawiera 3 różne nośniki: białko D bezotoczkowego szczepu H. influenzae, toksoid błoniczy oraz toksoid tężcowy,
  • procesem wytwarzania i złożonością produkcji
  • wskazaniami dotyczącymi wieku osób:
    szczepionka PCV-13 może być podawana dzieciom od 6 tyg. życia, nastolatkom i dorosłym,
    szczepionka PCV-10 może być podawana dzieciom od 6 tyg. do 5 r.ż.

Z dotychczasowych badań wynika, że szacowanie skuteczności szczepionki w oparciu o liczbę znajdujących się w niej serotypów pneumokoka jest niewystarczające. Badania wskazują, że obie szczepionki wykazują porównywalną, wysoką skuteczność w ochronie przed Inwazyjną Chorobą Pneumokokową, zapaleniem płuc i ostrym zapaleniem ucha środkowego w populacji dzieci do 5 r.ż. Dotychczasowe dane nie przesądzają o zdecydowanej wyższości którejkolwiek z nich w profilaktyce ciężkich zakażeń pneumokokowych u małych dzieci.

Obie szczepionki prowadzą do redukcji nosicielstwa serotypami pneumokoka wchodzącymi w skład danej szczepionki. Odnotowujemy również istotne ograniczenie zachorowań wywoływanych przez szczepy pneumokoków oporne na penicylinę i szczepy wielolekooporne. Obie szczepionki indukują zbliżoną odporność populacyjną (obserwujemy mniej zachorowań na IChP wśród dzieci i niezaszczepionych osób starszych).

Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii z dnia 30.01.2017 r. w sprawie wyboru szczepionki do powszechnego, bezpłatnego szczepienia dzieci przeciwko pneumokokom w Polsce w ramach Programu Szczepień Ochronnych. 08.02.2017.

Jak podawać 13-walentną szczepionkę przeciw pneumokokom, którą finansują rodzice?

Zgodnie z zaleceniami Programu Szczepień Ochronnych, a dodatkowo również stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Wakcynologii w sytuacji, kiedy rodzice zdecydują się na podanie dziecku szczepionki 13‑walentnej (PCV‑13) w ramach szczepień zalecanych (odpłatnych), należy stosować takie same zasady dotyczące terminów i liczby podanych dawek szczepienia podstawowego, jak w przypadku szczepionki 10- walentnej (PCV-10) podawanej dla dzieci urodzonych po 1 stycznia 2017 bezładnie. Zalecany jest schemat szczepienia 2+1, w tym dawka 3 podana w drugim roku życia (między 11 a 15 m.ż.).

W ulotce i Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki Prevenar 13 wskazano dwa schematy szczepienia 2+1 oraz 3+1, ale wybór danego schematu związany jest z tym, czy stosowane są szczepienia powszechne całej populacji. Ponieważ w Polsce w 2017 roku tak właśnie jest – można bezpiecznie stosować schemat 2+1.

Ostatnia aktualizacja: 15 maja 2018
Materiały źródłowe
  • Jackson LA. Pneumococcal polysaccharide vaccines. W: Plotkin SA, Orenstein WA, Offit PA wyd. Vaccines. Philadelphia PA: Saunders Elsevier; 2013, p. 542-72.
  • Klugman KP, Black S, Dagan R, Malley R i wsp. Pneumococcal conjugate vaccine and pneumococcal common protein vaccines. W: Plotkin SA, Orenstein WA, Offit PA wyd. Vaccines. Philadelphia PA: Saunders Elsevier; 2013, p. 504-541.
  • Morbidity and Mortality Weekly Report, 2012, June 1, 61, 394-95.
    http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6121a3.htm
  • Kobayashi M, Bennett NM, Gierke R, Almendares O i wsp. Intervals Between PCV13 and PPSV23 Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2015; 64:944-947.
  • Stanowisko Polskiego Towarzystwa Wakcynologii w sprawie wyboru szczepionki przeciwko pneumokokom (30.01.2017).
  • Pneumococcal vaccines- WHO position paper- 2012. Wkly Epidemiol Rec 2012, 87: 129-144.
  • Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2014 r. (Czarkowski MP i in. Warszawa 2015, NIZP-PZH i GIS).
  • koroun.edu.pl (cyt. 30.09.2016 r.).
  • Albrecht P, Hryniewicz W., Kuch A. i wsp.: Rekomendacje postępowania w zakażeniach bakteryjnych ośrodkowego układu nerwowego. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczno-profilaktyczne. Warszawa, Narodowy Instytut Leków, 2011.
pokaż więcej
Słowniczek
pokaż więcej
Znalazłeś niezrozumiany termin?
Zaproponuj hasło do słownika.
Loading

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close