Co gryzie naukowców?

Dlaczego nie można potwierdzić związku przyczynowo-skutkowego na podstawie jednego badania?

Nauki medyczne rozwijają się poprzez akumulację wiedzy przez pokolenia naukowców ze wszystkich uzupełniających się podstawowych nauk: anatomii, biochemii, biofizyki, biologii medycznej, embriologii, fizjologii, histologii oraz immunologii. Każda z tych dziedzin dostarcza fragmentów, „puzzli”, które się uzupełniają i wspierają (lub podważają) poszczególne hipotezy. Jeżeli badamy nowe, nieznane dotąd zjawisko, musimy zebrać dane z wszystkich dziedzin i upewnić się, że nowa hipoteza stanowi spójną całość. Jeżeli dostrzeżemy luki w dotychczasowej wiedzy, może być konieczne przeprowadzenie dodatkowych badań lub eksperymentów. W środowisku epidemiologów jesteśmy też z zasady nieufni i nigdy nie stawiamy daleko idących wniosków na podstawie jednego badania. Znamy bowiem ograniczenia badań obserwacyjnych. Dopiero jak kolejne badania potwierdzą wstępną obserwację, możemy nabrać większej ufności w istnienie związku.

Przykładowo, jeżeli jakiś badacz zaobserwuje w badanej grupie związek czasowy pomiędzy podaniem szczepionki a wystąpieniem określonego zespołu neurologicznego, to sam związek czasowy nie wystarcza do postawienia wniosku, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Aby ustalić taką zależność, konieczne jest powtórzenie tego badania w innych grupach, najlepiej wśród różnych grup etnicznych, różnych preparatów zawierających różne substancje pomocnicze. Jednocześnie konieczne jest przedstawienie wiarygodnego mechanizmu biologicznego, na podstawie którego dany składnik szczepionki wpływa na czynność narządów i wywołuje określone skutki zdrowotne. Tak więc potwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego wymaga zebrania wielu dowodów, a tym samym – przeprowadzenia wielu badań, często żmudnych i czasochłonnych.

Potwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego wymaga określenia mechanizmu biologicznego tłumaczącego ten związek na podstawie faktów zebranych z różnych dziedzin nauki;

Zaobserwowanie związku czasowego nie jest wystarczające i wymaga dalszych badań potwierdzających ten związek w innych populacjach.

Ostatnia aktualizacja: 30 marca 2019
Słowniczek
pokaż więcej
Znalazłeś niezrozumiany termin?
Zaproponuj hasło do słownika.
Loading

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close